1391 yılında Yıldırım Bayezit, Denizli topraklarını Osmanlı
topraklarına katmıştır. 1402 yılında Timur, Ankara Savaşı'nı
kazandıktan sonra Denizli'ye gelmiş, burada bir sure kaldıktan sonra
İzmir yöresini fethe gitmiş. 1403 yılının ilk aylarında tekrar
Denizli'ye dönerek çadır kurmuştur. Timur bu bölgeyi Germiyanlılara
bırakarak ayrılmıştır. 1411 yılında bir ara bu bölge
Karamanogulları'nın eline geçmişse de 1429 yılında tekrar Osmanlılar'a
bağlanmıştır.
Türkmen beylikleri
14. yüzyılın ilk yarısında Türkmenler parçalanmış bir halde
bulunuyorlardı. Tokça köyündede türkmenler beylikleri kalmışdır ve
halen torunları var. Türkmenler´den şaban dede türbeside(1074) Tokça
köyünde bulunmaktadır.
Tokça köyüne türkmenler,imanoğulları,avsarlar, ve horzum beylikleri
yerleşmiş. Tokça köyü Çivrilden çok daha önçe kurulmuşdur.Pamukkale
Üniversitesinin, 2000 yılındaki araştırmaları sonucunda tokca köyünün
1531 yıllarında kütahya beyligine baglı oldugu belirlenmiş ve o zamana
ait haritası bulunmuştur.haritayı o dönemde icine alan cevre
köylerinden bazıları isıklı kasabasının oldugu yer ŞEHLU karayahşilerin
oldugu bölge AHMETLİ ve yine cevrede bulunan YAMANLAR GÖKÇEK
bulunmaktadır ve aynı zamanda şu andaki baklan ovasının cok büyük bir
bölümünün bataklık oldugu (istiklal şavaşındada tokcaya bataklık
yüzünden yunan askerinin gecemedigi rivayet edilir)ve şu anda halen
tokca köyünde su sarnıclarının oldugu görülmektedir bu sarnıclarla
yavuscada ve daha ilerisinde ismine şu anda ulaşamadıgımız demiryoluna
kadar uzanmaktadır bazı bölümlerinin de mezar üstü mevkisinde
bulunmaktadır.
Germiyanoğulları Beyliği
Honaz'dan Buldan taraflarına kadar uzanan bir alanda kurulmuştur.
Hamitoğulları Beyliği
Yören dağı-Bozdoğan'ın doğusundaki saha Karaağaç mıntıkasına sahiptir.
Tavas Beyliği
Babadağ'ın güneyindeki araziyi, şimdiki Tavas ve Kale ilçelerinin
sahalarını kaplamaktadır. Denizli şehri Osmanlıların hakimiyetine
girdikten sonra, yaşantısına sakin bir şekilde devam etmiştir. 1702 -
1703 yıllarında vuku bulunan depremlerde 12.000 kişi olmuş, o zamanki
Kale civarında bulunan şehir oturulamayacak hale gelmiştir. Bundan
sonra şehir daha yukarıya, şimdiki merkezine doğru çekilmiştir.
===Ladik Beyliği (İnanoğulları)=== 1261-1368 Laodikya şehrinin sürekli
harpler depremlerle yıkılması üzerine halk Laodikya'nın bağ ve
bahçelerinin bulunduğu, bugünkü Denizli'ye gelip yerleşmişlerdir.
Türkler Laodikya adini kısaltarak Ladik arasında Ladik'te eser bırakmış
olan Seyfettin Karasungur'dur. 30 yıllık valilik ve komutanlığı
sırasında Denizli Kalesi'ni, Akhan Kervansaray'ını, birçok çeşme,
camii, han ve hamamlar yaptırmıştır. Karasungur'un San Kuvvetlerine
esir düşmesi üzerine yerine Ladik ve Honaz emimi olarak Sahip
Ataoğulları'ndan Tabettin Hasan Nasreddin Ali gönderilmiş. Bunların da
Cimri İsyanı'nda öldürülmeleri üzerine Ladik emirliğine Ali Bey
gönderilmiştir. Böylece Sahip Ataogullarının 1277 tarihine kadar Ladik
ve Honaz emirliğinde kaldıkları anlaşılmaktadır. Sahip Ataoğulları’ndan
Ladik Germiyanogulları'na geçmiştir. Fakat halkın Germiyanogulları'ndan
Ali Bey'i, Giyaseddin II.Keyhusrev'e şikayeti üzerine Ladik tekrar
sahip Ataogulları'na geçmiştir.
Sahip Ata'nın vezirlikten azledilmesi üzerine(1288) Germiyanogulları
Ladik'i tekrar ele geçirmiştir. Ali Sirkin kızının oğlu Bedrettin
Murad'ı Ladik emirliğine tayin etmiştir. Mollaya sinirlenen Selçuklu
Sultani Ladik'e kuvvetli bir ordu göndermiş ve burası tekrar geri
alınmıştır. BU tarihten sonra Sucaettin İnanç Ladik'te 50 yıla yakın
beylik yapmış ve adaletli ve iyi idaresi sayesinde halk tarafından
sevilmiştir.
Ölümünden sonra yerine gecen oğlu Murat Aslan Bey de memleketi iyi
idare etmiş, zamanında Türkçe fatiha tefsiri yazılmış, 3 çeşit para
basılmıştır. Bu paraların biri üzerinde Murat Bey'in adi geçmektedir.
Ibni Batıda Murat bey;i Denizli'ye gelişinde bugünkü Devlet
Hastanesi'nin bulunduğu tepedeki sarayında ziyaret etmiştir.
Seyahatnamesinde bundan bahsetmektedir. Murat Bey'in iktidara geçiş ve
ölüm tarihleri kesin olarak bilinmiyor. Hatta Murat Bey'in mezarına
bile rastlanmamıştır. Fakat Hastane yakınındaki Murat dede mezarı, halk
tarafından Murat Bey'e addedilmekte ve ziyaret edilmektedir. Buğun
Denizli'de Murat Dede adıyla bir mahalle bulunduğundan, bazı kaynaklara
göre bu mezar Ladik Beyliği ile ilgi derecesi tespit edilemeyen ve
Hisar Savası'nda ölen Murat Bey'e aittir.
Murat Aslan Bey'den sonra oğlu Issak Bey yerine geçmiş kendi adına para
bastırmış fakat 1402'de Timur Anadolu'yu istila edince Denizli'nin
idaresi Germiyanoglu Y akıp Bey'e geri verilmiştir. Ankara Savası'ndan
sonra bütün Anadolu'yu ele geçiren Timur, bir müddet sonra Kütahya ve
Altıntaş'tan geçip, Ladik'e gelmiş mevsimin sonbahar olması sebebiyle
karargahını Denizli'de kurarak askerlerini kışlaklara göndermiştir.
O vakitler Tonguzlu denen Denizli'de askerlerin hastalanması sebebiyle,
Timur karargahını havası ve suyu daha iyi olan Karcı ve Hisar Koyu
sırtlarına çekmiş, Menteşeoglu Mehmet Bey ile İsfendiyer Bey Timur'u
burada ziyaret ederek ona 1000 at hediye etmişlerdir. Timur bir sure
Denizli'de kaldıktan sonra, Serinhisar yoluyla Denizli'den ayrılmıştır.
Timur'un Denizli'deki kalış günlerinde Germiyanoglu Yakup Bey kendisini
ziyaret etmiş, Kütahya ve Denizli'nin idaresini üzerine almak için onu
ikna etmiştir.
Ladik'in Osmanlılar'a geçişi
Ladik Germiyanoglu Süleyman Şah idaresinde iken, Osmanlı Devleti günden
güne kuvvetlenip sınırlarını genişletiyorlardı. Süleyman Sah ergen
Osmanlılar tarafından gelecek tehlikeyi sezerek, kendini emniyete almak
için kızı Devlet hatunu, I.Murat'ın oğlu Şehzade Beyazıt'a vererek
akrabalık kurmuştu (1381).
Kızına çeyiz olarak verdiği yerler arasında Ladik de vardı. Beyazıt Han
Denizli'de hamam ve bahçe satın almıştır. Ladik Ankara Savası'na kadar
(1402) Osmanlılar'da kalmış, savaştan sonra Germiyanogullarının yeniden
hakimiyetine giren Ladik, nihayet yerine geçecek kimsesi bulunmayan
Germiyan Hükümdarı Yakup tarafından, II.Murat'a bir vasiyetname ve
bütün Germeyen ülkesiyle birlikte verilmiştir (1428). Böylece Ladik
kesin olarak Osm ali Devleti'ne bağlanmıştır.
Ünlü gezgin Evliya Celebi Denizli'ye uğramış ve 300 yıl öncesinin
Denizli'sini söyle dile getirmiştir. "Şehrin çevresinde pek çok
akarsular ve goller bulunduğu için bu isim verilmiştir. Yoksa denizden
4 merhale uzaktadır. Kalesi düz yerde dörtgen seklindedir. Hendeği
yoktur. Çevresi 470 adimdir, 4 kapısı vardır.Kuzeyinde boyacılar,
doğusunda semerciler, güneyinde Yeni Camii, batısında bağlar kapısı
bulunur. Kalede 50 kadar silahlı bekçi vardır ki dükkanları bekler.
Asil şehir kalenin dışında 44 mahalle ve 3600 evlidir. Büyüklü küçüklü
57 camii ve mahalle mescidi, 7 çocuk mektebi, 6 hamamı, 17 tekkesi
vardır.
Herkes bağlarda oturduğundan ehil ve ayalleri birbirinden kaçmaz.
Birbirleriyle akraba gibi olmuştur. halkı beyaz ve mavi feraceler
giyer. Pamuğu, pamuk ipliği, beyaz ince sade bezli olup, Anadolu'ya
sevk edilir. Halkın kazancı "Beyaz Denizli Bezi" dir.
Kronoloji
M.Ö.4000’ler Kalkolitik Dönem
M.Ö.3000-2000 İlk Tunç Çağı
M.Ö.2000-1200/1100 Orta Tunç Çağı ve Son Tunç Çağları
M.Ö.1800 Denizli’nin Arzava Siyasal Birliği içinde yer alması
M.Ö.1200’ler Deniz kavimleri göçü
M.Ö.1100’ler Deniz kavimleri göçüyle Hitit Devleti’nin yıkılması
M.Ö.546 Ahameniş Kralı II. Kiros’un Lidya Krallığını ortadan kaldırılması
M.Ö.360 Hellespontos, Misya, Lidya ve Karya satraplarının Pers Merkezi Yetkesi’ne baş kaldırışı
M.Ö.334 Büyük ıskender’in Anadolu seferi ile Denizli yöresindeki Pers etkinliğine son verilmesi.
M.Ö.246 II.Antiokos’un karısı Laodikeia’yı ziyareti sırasında Laodikeia kentinin kurulması.
M.Ö.188 Roma, Bergama, Selevkoslar arasında barış antlaşmasının yapılması.
649 Muaviye’nin Kıbrıs seferi
1070 Türkler’in Denizli’de ilk kez görülmeleri.
1077 Denizli’nin Türkler tarafından fethi
1097 Denizli’nin Bizans’ın eline geçmesi
1102 I. Kılıç Aslan’ın Denizli’yi fethi
1119 Denizli’nin yeniden Bizans’ın eline geçmesi
1148 Haçlıların Denizli’den geçmeleri
1190 Frederik Barbaros komutasındaki bir Haçlı ordusunun Denizli’den geçmesi
1207 Denizli’nin yeniden Türklerin eline geçmesi
1259 Türkmenlerin, Denizli’nin yönetimini ele geçirmeleri
1288 Denizli’nin Germiyanoğulları egemenliğine girmesi
1300-1368 Denizli’de ınançoğulları egemenliği
1368 Denizli’nin yeniden Germiyanoğulları egemenliğine girmesi
1391 Denizli’nin Osmanlıların eline geçmesi
1403 Timur’un Denizli’yi Germiyanoğulları’na geri vermesi
1429 Denizli’nin kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmesi
1874 Denizli’de ilk rüştiye mektebinin (ortaokul) açılması
1876 Denizli’de ilk belediyenin kurulması
1879 İzmir-Aydın Demiryolu’nun Sarayköy’e dek uzatılmasına ilişkin bir antlaşmanın yapılması
1883 Yapılan yönetim değişikliği ile Denizli’nin Sarayköy, Buldan ve Tavas kazalarının bağlandığı bir sancak haline getirilmesi
1884 Çal kazasının Denizli sancağına bağlanması
1888 Acıpayam Kazası’nın, Denizli sancağına bağlanması, Sarayköy demiryolu hattının Dinar’a dek uzatılmasının kararlaştırılması
1910 Denizli’nin ‘Bağımsız Mutasarrıflık’ haline getirilmesi
22 Mart 1919 İzmir’de toplanan Redd-i ılhak Kongresi’ne Denizli’den bir kurulun katılması
25 Nisan 1919 İstanbul Hükümeti’nin şehzade Abdürrahim Efendi başkanlığındaki bir öğüt kurulunu Denizli’ye göndermesi
15 Mayıs 1919 İzmir’in Yunanlılarca işgali üzerine, Denizli’de bir protesto mitingi düzenlenmesi
16 Mayıs 1919 Yunan işgalinin protesto edilmesi amacıyla Tavas’ta da bir miting düzenlenmesi
17 Mayıs 1919 İşgale karşı Çal’da bir miting düzenlenmesi
29 Mayıs 1919 Denizli Redd-i ılhak Cemiyeti’nin kurulması
8 Haziran 1919 Sarayköy’de bir Kuva-yi Milliye Cephesi’nin oluşturulması
10 Haziran 1919 Denizli’de Heyet-i Milliye’nin ve Sarayköy cephesinin Oluşturulması
3 Ağustos 1919 İstanbul Hükümetinin Denizli’de incelemelerde bulunmak üzere Jandarma Genel Komutanı Ali Kemal Paşa’yı göndermesi
7 Ağustos 1919 Denizli Mutasarrıfı Faik Bey’in Dahiliye Nezareti’ne bir
telgraf çekerek , Kuva-yi Milliye’nin dağıtılmasıbuyruğunu geri
çevirmesi
18 Ağustos 1919 Denizli delegelerinin Sivas Kongresi’ne katılmak üzere kentten ayrılması
12 Ocak 1920 Emin Efendi ve Faik Bey’in ıstanbul’da toplanan Meclisi Mebusan’a Denizli milletvekili olarak katılması
21 Haziran 1920 Çopur Musa çetesinin Çivril’i basması
5 Temmuz 1920 Yunanlıların Buldan’a ve Çal’ın bazı köylerine girmesi
8 Temmuz 1920 Demirci Mehmet Efe’nin adamlarından Sökeli Ali Efe’nin Denizli’de öldürülmesi
9 Temmuz 1920 Denizli’ye giren Demirci Mehmet Efe’nin, Sökeli Ali Efe nin ölümünden sorumlu tuttuğu 60 kişiyi öldürtmesi
29 Temmuz 1920 Yarbay Nazmi Bey’in 57. Tümen Komutanı ve Mutasarrıf vekili olarak Denizli’ye gelmesi
18 Ocak 1921 Çivril’in Yunan işgaline uğraması
1 Nisan 1921 Çivril’in ikinci kez bir işgale uğraması
30 Ağustos 1922 Çivril’in Büyük Taarruz neticesinde Yunan işgalinden
kurtarılması 3 eylül 1922 Güney'in düşman işgalinden kurtarılmasıdır.
4 Eylül 1922 Buldan’ın işgalden kurtarılması Denizli Bursanın kardeş şehiri dir.
Denizli'nin tanınmış kişileri
* Özay Gönlüm - Türk Halk Müziği sanatçısı
* İbrahim Çallı - ressam
* Behçet Uz - İzmir'in belediye başkanı ve iki dönem sağlık bakanı
* Selahattin Pınar - Türk Sanat Müziği bestekar ve sanatçısı
* Merkez Efendi - Osmanlı dönemi mahalle mekteplerinde ilk karma eğitimi uygulayan
* Ahmet Hulusi Efendi - Denizli müftüsü ve cephe komutanı kurtuluş savaşı meclisinde millet vekili
* Yedi Sekiz Hasan Paşa - Çorum paşası
* Necip Ali Küçüka - Milli Mücadelede Atatürk'ün yanında yer alanlardan
] 
Konu: Denizli-2 
